“Thời Covid” – Vàng có còn là kênh trú ẩn an toàn?

14:30 | 15/10/2021
Đại dịch Covid-19 mang lại những câu chuyện kỳ lạ nhất cho thị trường vàng mà không ai có thể ngờ đến.

Người Việt đắm say vàng

Nói đến mê vàng, người ta nghĩ đến Trung Quốc hay Ấn Độ. Thế nhưng độ “đắm say” vàng của người Việt cũng không hề thua kém. Nghiên cứu của Hội đồng vàng thế giới (WGC) thực hiện vào cuối năm 2020 cho thấy, trong bối cảnh bất ổn toàn cầu, vàng vẫn duy trì được lợi thế tại Việt Nam. Cụ thể, có 81% số người đã từng mua vàng khẳng định sẽ tiếp tục mua và chỉ 10% nói rằng họ không hứng thú với vàng. Con số này lần lượt với Trung Quốc và Ấn Độ, 2 quốc gia luôn dẫn đầu về tiêu thụ vàng, lần lượt là 72% và 67%. Trên toàn cầu, con số này rơi vào khoảng 45%. Số liệu này cho thấy thói quen, văn hóa và tình yêu vàng của người Việt rất lớn.

Nhiều người không còn hứng thú mua vàng

Bà Phạm Thị Hảo (Sơn Tây, Hà Nội) năm nay 74 tuổi vẫn có thói quen quy mọi thứ ra vàng. Từ mua nhà, mua xe, của hồi môn cho 4 cô con gái… cách đây gần 2 thập kỷ cho tới bây giờ treo thưởng cho các cháu nội ngoại: “Cứ cháu nào đậu đại học là bà thưởng 1 chỉ”. Không đầu tư, không mua đi bán lại kiếm lời, bà Hảo tích trữ vàng như một thói quen và chỉ dùng để cho, tặng người thân trong gia đình vào các dịp đặc biệt. Những người ở thế hệ bà Hảo, đa số vẫn giữ thói quen này, như một nét văn hóa đẹp về tính cần kiệm của người Việt xưa.

Điều này khá tương đồng với Báo cáo điều tra về đầu tư vàng cá nhân tại Việt Nam hồi giữa năm nay của WGC rằng Việt Nam là thị trường tiêu dùng vàng lớn nhất Đông Nam Á và có tiềm năng tăng trưởng. Rất nhiều người Việt tin rằng vàng là một biện pháp bảo vệ tốt, là sản phẩm đầu tư hàng đầu, chiếm 68% nhà đầu tư, nhiều hơn bất kỳ sản phẩm đầu tư nào khác. Thói quen, văn hóa và tình yêu với vàng của người Việt có thể hiểu được bởi trên thực tế, hàng ngàn năm qua vàng đã chứng minh sức mạnh và giá trị của mình khi ngày càng đắt đỏ. Người Việt giữ vàng với tâm lý khi cần có thể bán đi, lấy tiền phục vụ nhu cầu cuộc sống.

Thế nhưng không ai có thể ngờ được, có những thời điểm của năm 2021 này, vàng trở nên “vô giá trị” khi không thể mua – bán, không quy đổi ra tiền để mua lương thực, thực phẩm.

Đó là khi Việt Nam thực hiện giãn cách xã hội để phòng, chống dịch Covid-19 lây lan trên diện rộng suốt nhiều tháng, các tiệm vàng trên cả nước phải tuân thủ việc đóng cửa, dừng giao dịch. Ông Trương Văn Cường (Q.5, TP.HCM) kinh doanh vàng nữ trang hơn 40 năm cho hay, trước khi thành phố áp dụng giãn cách xã hội, hai vợ chồng ông dự trữ sẵn một khoản tiền mặt trong nhà. Chưa được 10 ngày thì số tiền này cũng cạn vì khách quen gọi điện, gõ cửa năn nỉ bán nữ trang vàng, có người chỉ vài triệu đồng để lấy tiền đi chợ. Chỉ có người bán mà không ai mua nên lượng tiền nhanh chóng cạn kiệt. Thế là ông chủ tiệm vàng hành nghề suốt hơn 40 năm đành đóng cửa từ chối mua dù rất muốn hỗ trợ khách quen. Người mua áy náy nhưng người bán còn khổ hơn.

Anh Nguyễn Thành (Q.3, TP.HCM) rơi vào cảnh dở khóc dở cười khi ví von “sạch túi trên núi vàng”. Chuyện là do dịch Covid-19, nhà trường thông báo học sinh học trực tuyến nên phải mua máy tính. Hai vợ chồng anh tính bán vàng để mua máy cho con nhưng điện thoại cho tiệm vàng nơi không bắt máy, nơi từ chối không mua. Cuối cùng anh Thành đành vay tiền người thân mua máy tính dù trong két có cả lượng vàng được anh mua dần mỗi dịp tới ngày Thần tài hằng năm.

Đó chỉ là một vài trong rất nhiều người có vàng mà không thể bán để mua gạo, rau, thịt… cho bữa cơm hằng ngày tại nhiều tỉnh, thành thời gian qua. Nhiều người ví von “khổ vì vàng” là vậy.

Vàng thất sủng

Nhà đầu tư lừng danh Warren Buffett từng nói “vàng là kênh đầu tư dài hạn khi thị trường đang lo sợ. Nếu bạn càng trở nên lo sợ thì bạn sẽ kiếm được tiền. Còn nếu thị trường bớt lo sợ thì bạn lại mất tiền. Tuy nhiên, bản chất của vàng tự nó không thay đổi”. Chẳng phải đợi đến khi Warren Buffett nói, thực ra từ lâu, các nhà đầu tư đã chọn vàng. Trong các cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, vàng càng thể hiện rõ vai trò “hầm trú ẩn” an toàn của mình. Thế nhưng tại Việt Nam năm nay tình hình lại hoàn toàn thay đổi, khi kim loại quý đã chính thức bị thất sủng.

Ông Trần Thanh Hải, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần vàng bạc đá quý SJC Phú Thọ nhận định, việc mua bán vàng khó khăn trong thời điểm dịch Covid-19 đã làm giảm vai trò hầm trú ẩn an toàn của kim loại quý. Thay vì mua vàng để bảo toàn tài sản thì nhu cầu bán tăng cao do thu nhập giảm, thất nghiệp vì dịch bệnh. Đặc biệt, việc không thể bán vàng lấy tiền đồng chi tiêu cho cuộc sống khiến nhiều người thất vọng, điều này có thể làm thay đổi quan điểm tích trữ vàng của họ sau này. Không chỉ trong giai đoạn giãn cách xã hội mà thị trường vàng trong nước từ đầu năm đến nay quá trầm lắng, khối lượng giao dịch giảm mạnh. Điều này vẫn sẽ tiếp tục khi thị trường vàng hoạt động trở lại, theo nhận định của ông Nguyễn Ngọc Trọng, Giám đốc Công ty vàng Đối tác mới (NPJ), do người dân cần tiền chi trả cho các sinh hoạt nên sẽ bán ra nhiều hơn là mua vào. Kịch bản có thể xảy ra là các đơn vị kinh doanh sẽ ép giá mua xuống.

TS Lê Đạt Chí, Phó khoa Tài chính, Trường đại học Kinh tế TP.HCM cho biết, trong quá khứ cũng có một số giai đoạn lạm phát cao mà giá vàng không tăng, trong kinh tế học gọi là giảm phát. Khi giá cả hàng hóa tăng mà sản xuất lại đình đốn, mấu chốt căn bản ở đây là người tiêu dùng không có tiền dư thừa.

Chiến tranh thương mại Mỹ – Trung từ năm 2019 đã làm đứt gãy chuỗi cung ứng, điều này càng trở nên tồi tệ hơn khi dịch bệnh Covid-19 diễn ra. Nơi này bị phong tỏa, nơi kia bị hạn chế đi lại làm cho hàng hóa nơi cần thì bị thiếu hụt, nơi sản xuất được thì không có nguyên liệu… Cấu trúc lạm phát này không tác động đến giá vàng như thông lệ, TS Chí nhấn mạnh./.

Thanh Xuân

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan