TPHCM: Từng bước nới lỏng giãn cách, phục hồi sản xuất và “sống chung an toàn”

10:37 | 07/09/2021
Vừa qua, tại cuộc họp trực tuyến của Ban Chỉ đạo quốc gia với 63 tỉnh, thành phố và kết nối trực tiếp đến hơn 700 thành phố, quận, huyện, thị xã và hơn 9.000 xã, phường, thị trấn trên toàn quốc, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết đã giao các cơ quan xây dựng kịch bản phục hồi kinh tế, xã hội thích ứng an toàn với dịch bệnh. Những nơi đã tiêm đủ vaccine, cần chủ động việc này.

Thủ tướng nhấn mạnh không thể sử dụng biện pháp phong tỏa mãi, vì khó khăn cho nhân dân và nền kinh tế là rất lớn. Mục tiêu của cả nước là không để dịch lây lan, có giải pháp thích nghi an toàn với dịch bệnh, giảm tỷ lệ tử vong bằng vaccine và thuốc. Ông dẫn chứng, nhiều nước đã chuyển đổi chiến lược, xác định quan điểm “sống chung”, thích ứng với dịch bệnh.

Trong khi đó, tại TPHCM – Trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước đang chịu tổ thất nặng nề bởi dịch bệnh, phát biểu tại một số chương trình, Bí thư Thành ủy TPHCM Nguyễn Văn Nên khẳng định TP không thể siết chặt giãn cách mãi được, mà phải dần mở ra. Tuy nhiên, mỗi địa phương không thể độc lập kiểm soát người đi lại mà cần đồng bộ bằng công nghệ. TP hướng tới sử dụng các loại giấy thông hành y tế, trong đó có “hộ chiếu vaccine”.

TPHCM cần khoảng 22.300 tỷ đồng vực dậy kinh tế sau dịch

Ngày 6/9, nhóm nghiên cứu do Trường Đại học Kinh tế – Luật (UEL) – Đại học Quốc gia TPHCM chính thức công bố kết quả nghiên cứu “Kiến tạo động lực phục hồi kinh tế TPHCM giai đoạn Covid-19 lần 4”. Trong đó có nội dung liên quan đến các chính sách phục hồi kinh tế tại TPHCM khi kết thúc giãn cách. Nghiên cứu được thực hiện dựa trên hai giả định:

Thứ nhất là TPHCM và các tỉnh giáp ranh cơ bản kiểm soát được Covid-19 lần 4 trong tháng 9/2021 để có thể quay trở lại hoạt động ở điều kiện “bình thường mới” trong tháng 10.

Thứ hai là vaccine sẽ tiếp tục được triển khai trên diện rộng để đến đầu quý 4/2021 đạt độ bao phủ 70% – 80% người dân cư ngụ tại TPHCM và các tỉnh giáp ranh được tiêm đủ 2 mũi. Đến tháng 12/2021, cơ bản 70%-80% người dân Việt Nam được tiêm vaccine ít nhất 1 mũi.

Các chuyên gia của Trường Đại học Kinh tế – Luật cho rằng nếu không có sự can thiệp kịp thời của nhà nước, tỷ lệ thất nghiệp của TPHCM và khu vực phía Nam sẽ tăng mạnh trong thời gian tới. Theo đó, tốc độ phục hồi kinh tế của TPHCM phụ thuộc lớn vào tốc độ, quy mô của động lực hỗ trợ từ Chính phủ và TPHCM.

Báo cáo nghiên cứu đã chỉ ra, để chính sách hỗ trợ đạt hiệu quả tức thời, cần đặt mục tiêu ưu tiên tốc độ hỗ trợ, chấp nhận một sự sai lệch nhất định ở đối tượng thụ hưởng. Theo đó, các gói hỗ trợ tập trung vào hai hướng:

Thứ nhất, hỗ trợ trực tiếp cho tổng cầu bằng cách cắt giảm thuế, tăng chi đầu tư, chi hỗ trợ việc làm, chi hỗ trợ nhu cầu tiêu dùng thiết yếu, đảm bảo an sinh xã hội.

Thứ hai, hỗ trợ tài chính cho doanh nghiệp, hạn chế đóng cửa, phá sản, chia sẻ chi phí, bảo lãnh và cho vay, cung cấp dòng vốn chi phí thấp.

Các chuyên gia của VNUHCM-IBT cho rằng, vai trò và vị trí của nền kinh tế TPHCM đối với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam cũng như cả nước là rất quan trọng do đó sự hỗ trợ nguồn lực từ ngân sách trung ương cần đóng vai trò then chốt, bao gồm cả các hỗ trợ tức thời trong ngắn hạn và các hỗ trợ mang tính cấu trúc khi kết thúc giãn cách và tiếp tục kéo dài trong trung hạn.

Để kiến tạo phục hồi kinh tế TPHCM, nhóm nghiên cứu đề xuất Quốc hội, Chính phủ áp dụng cơ chế đặc thù để kiến tạo động lực cho TPHCM nhằm giúp quá trình hồi phục kinh tế của TPHCM diễn ra nhanh nhất có thể, tạo tác động lan tỏa kéo theo tăng trưởng của vùng kinh tế động lực phía Nam và cả nước.

Theo nhóm nghiên cứu, giải pháp phát hành trái phiếu chính phủ trong điều kiện lãi suất trái phiếu chính phủ đang ở mức thấp và chuyển giao nguồn vốn này cho TPHCM sử dụng với trách nhiệm trả lãi vay là có tính khả thi và đem lại hiệu quả đầu tư. Ngoài ra, từ năm ngân sách 2022, kiến nghị Trung ương cho phép tăng tỷ lệ điều tiết ngân sách TPHCM từ 18% lên 23% và cho phép nâng trần nợ công của TPHCM để có thể phát hành trái phiếu chính quyền đô thị, giúp TPHCM có đủ nguồn lực cho đầu tư phát triển.

Song song với chính sách từ trung ương, nhóm nghiên cứu khuyến nghị TPHCM cần thiết phải kiến tạo động lực thông qua gói hỗ trợ tái tạo việc làm với đề xuất hỗ trợ 25% lương tối thiểu vùng cho doanh nghiệp duy trì đạt ngưỡng tỷ lệ lao động, thiết lập chương trình kích cầu mới trên cơ sở chương trình hỗ trợ lãi suất đã rất thành công từ nhiều năm qua.

Bên cạnh đó, cần xây dựng chợ đầu mối trực truyến, nâng cao năng lực hệ thống y tế, chú trọng đến tốc độ chuyển đổi số và gia tăng sự bền vững trong liên kết vùng cùng với các chính sách hỗ trợ mang tính tức thời cho cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp bị tổn thương nặng trong giai đoạn giãn cách.

Theo đó, quy mô gói hỗ trợ của TPHCM khoảng 22.300 tỷ đồng tương đương 1,7% GRDP của TPHCM.

Nhóm nghiên cứu đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò điều phối chính sách phục hồi kinh tế phải gắn đồng bộ với các chính sách khác như an sinh xã hội, y tế, phòng chống dịch, tiêm vacxin, lao động – việc làm, giao thông vận tải, giáo dục đào tạo,… để đạt được sự thống nhất xuyên suốt.

Theo nhóm nghiên cứu, việc đảm bảo được tính nhất quán của các chính sách thậm chí còn có tầm quan trọng hơn so với các chính sách hỗ trợ khẩn cấp.

Ths Nguyễn Thị Thanh Uyên (Phó Viện trưởng Viện Phát triển kinh tế số Việt Nam): Mở cửa dần kèm theo điều kiện

Giảm dần giãn cách xã hội, khôi phục các hoạt động, cần có các điều kiện cụ thể. Đó là, đẩy nhanh việc tiêm vaccine mũi 2 cho người đã tiêm mũi 1. Mở hết các kênh huy động nguồn lực để thúc đẩy tiến độ tiêm vaccine mũi 2 bao phủ 80% dân số, bao gồm việc tạo cơ chế cho phép và khuyến khích DN tự mua vaccine, tổ chức tiêm vaccine; khuyến khích các cơ sở y tế tự tìm nguồn vaccine ở dạng dịch vụ để đáp ứng cho người có điều kiện tham gia tiêm dịch vụ. Song song đó, dành nguồn lực cho việc lên kế hoạch và tổ chức tiêm vaccine cho người dưới 18 tuổi để học sinh yên tâm trở lại trường sau học kỳ 1.

Chính quyền cần thông báo trước cho người dân và DN ít nhất 2 tuần việc mở cửa để có thể sắp xếp lại guồng máy công việc một cách chủ động. Việc này giúp ích cho hoạt động sản xuất kinh doanh của DN và bảo đảm công tác phòng chống dịch bệnh trong cộng đồng.

Về yếu tố con người, việc phục hồi chuỗi cung ứng không chỉ là chú ý hỗ trợ DN mà nhà nước nên tính đến việc tạm thời kiểm soát giá thành sản phẩm để bảo đảm việc bình ổn giá ít nhất từ đây đến cuối năm. Bởi tâm lý các nhà sản xuất kinh doanh sẽ tranh thủ 3 tháng cuối năm để bù đắp thiệt hại 3 tháng qua nên khả năng giá cả tiếp tục biến động là rất dễ xảy ra. Do vậy, để giúp người lao động yên tâm trở lại làm việc, trước hết việc bảo đảm giá cả các nhu yếu phẩm luôn ở mức bình ổn là rất quan trọng.

Chỉ cho phép người lao động được tham gia làm việc trở lại khi đã đủ 2 mũi tiêm vaccine và tiếp tục duy trì các khuyến cáo 5K nơi công sở, công cộng và cả trong gia đình. DN chỉ được trở lại hoạt động sản xuất kinh doanh khi đã xây dựng xong phương án về y tế bảo đảm phòng chống dịch cho người lao động.

Tăng cường truyền thông hướng dẫn cộng đồng việc tự ý thức phòng chống dịch để duy trì hoạt động kinh tế – xã hội. Tăng cường ứng dụng công nghệ trong phòng chống Covid-19 và phục hồi chuỗi cung ứng trên thị trường. Dồng thời cung cấp chính sách hỗ trợ cần thiết ở giai đoạn phục hồi sau Covid-19 cho DN và người dân.

PGS-TS Ngô Quốc Đạt, Phó Trưởng khoa Y ĐH Y Dược TPHCM: Thẻ thông hành y tế

Thông qua biện pháp thẻ thông hành y tế, TPHCM dần mở cửa trở lại sẽ giúp phục hồi lực lượng sản xuất, cung ứng hàng hóa, đảm bảo duy trì hoạt động kinh doanh nhỏ lẻ vốn cũng rất quan trọng với đời sống người dân.

Trong lộ trình bình thường mới, tôi cho rằng chúng ta cần nhắm đến (i) tỉ lệ tiêm vaccine toàn dân; (ii) năng lực của hệ thống y tế; (iii) năng lực quản trị; và (iv) năng lực thích ứng, ý thức của người dân.

Về vaccine, hiện TP đã tiêm phủ phần lớn dân số trên 18 tuổi mũi 1 và đang tiêm mũi 2. Muốn thúc đẩy thẻ thông hành y tế để vào giai đoạn bình thường mới thì phải cải thiện hơn nữa chiến dịch tiêm vaccine hiệu quả hơn, thần tốc hơn. Cần tinh giảm quy trình, mở rộng nhóm người tiêm chủng, đồng thời tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu ý nghĩa và sự an toàn của vaccine nhằm tự nguyện tiêm chủng kịp thời.

Với hệ thống y tế, cần dự báo đúng và gia cố để tránh quá tải hệ thống y tế thông qua việc tăng cường y tế cơ sở giúp quản lý hiệu quả người bệnh tại địa phương, tăng số giường điều trị bệnh COVID-19 và thiết bị y tế nhằm chữa trị kịp thời, hiệu quả những bệnh nhân nặng, nguy kịch giúp giảm tử vong thì việc mở cửa là cần thiết để giảm bớt khó khăn, nhất là khó khăn tinh thần của người dân.

Đối với việc quản lý thẻ thông hành y tế, muốn nắm bắt và ứng xử phù hợp với người đã tiêm, người chưa được tiêm thì dữ liệu tiêm chủng, dịch tễ phải đầy đủ, áp dụng công nghệ để việc quản lý dữ liệu đó phải hiệu quả cao nhất. Thẻ thông hành y tế không chỉ là cơ sở minh chứng để người dân hưởng quyền lợi trong sinh hoạt, làm việc mà còn là phương tiện để Nhà nước nắm bắt việc di chuyển, tiếp xúc của họ nhằm quản lý dịch tễ, phản ứng nhanh và hiệu quả trong trường hợp số ca lây nhiễm, số ca chuyển nặng, tử vong có dấu hiệu tăng đột biến.

Cuối cùng, năng lực thích ứng và ý thức của người dân cũng rất quan trọng. Thứ nhất, người dân không nên kén chọn vaccine khi nguồn cung khan hiếm, không chỉ ở Việt Nam mà hoàn cảnh chung trên thế giới. Ngoài ra, tiêm đủ vaccine thì được cấp thẻ thông hành y tế nhưng vẫn phải có nghĩa vụ tuân thủ 5K, đeo khẩu trang, khai báo y tế ở những nơi họ đến và tiếp xúc với người khác (trường học, trung tâm thương mại, chợ, siêu thị, quán ăn gia đình…).

Chính quyền cần tạo điều kiện để người dân hình thành thói quen tự xét nghiệm, nhất là đối với nhóm người thường xuyên tiếp xúc với đám đông, người có triệu chứng nghi ngờ hoặc là F1. Nếu phát hiện dương tính thì phải tự cách ly và chữa trị theo hướng dẫn của ngành y tế, đồng thời khai báo qua ứng dụng để kích hoạt hệ thống truy vết và để được hệ thống y tế theo dõi sát người tiếp xúc gần. Nếu không tuân thủ các quy định, làm lây lan dịch bệnh cho người khác thì phải bị chế tài nghiêm./.

Tổng hợp

Bình chọn bài viết:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan