Trò chuyện cùng nhà báo quay những thước phim cuối cùng về Bác Hồ

01:09 | 19/06/2022

Những thước phim tư liệu do nhà quay phim quân đội Nguyễn Thanh Xuân và đồng nghiệp thực hiện về những ngày cuối cùng của Bác Hồ là những thước phim, hình ảnh mà mỗi lần trình chiếu lại đều gây ấn tượng xúc động tới người xem.

Trong những ngày đầu tháng 6, chúng tôi có dịp ghé nhà ông Nguyễn Thanh Xuân (sinh 1931) tại xóm Liên Sơn 1, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, Nghệ An một trong hai nhà quay phim duy nhất vinh dự được ghi lại những thước phim cuối cùng về Bác Hồ.

Nhà quay phim Nguyễn Thanh Xuân ngoài 90 nhưng ông vẫn còn tinh anh và minh mẫn.

Năm nay ông Xuân đã ngoài 90 tuổi nhưng đôi mắt của nhà quay phim đang còn tinh anh và minh mẫn. Nói chuyện với chúng tôi ông nhớ lại: Vào chiều muộn 29/8/1969, tôi và anh Trần Anh Trà trong xưởng phim quân đội 4 được Tổng cục Chính trị điều đi làm nhiệm vụ đặc biệt mà không biết đi đâu, làm gì kể cả ban lãnh đạo cấp chỉ huy tôi. “Thời điểm chiến tranh, việc điều động đột xuất không lạ. Nhận lệnh, hai anh em kiểm tra rồi mang theo là hai chiếc máy quay gồm một chiếc Con-vat của Liên Xô và một chiếc máy quay HP của Trung Quốc, chuẩn bị phim nhựa rồi lên ôtô. Xe chở chúng tôi tới Phủ Chủ tịch”.

“Ở Phủ Chủ Tịch, một cảm giác thật lạ, một chút hồi hộp, một chút vui mừng vì lần đầu tiên được đến đây và một chút lo lắng cứ đan xen trong tôi. Ông Vũ Kỳ, thư ký của Bác cho biết sức khỏe của Bác rất yếu. Bộ Chính trị yêu cầu tổ làm phim quân đội ghi lại những giây phút có lẽ là cuối cùng của Người”, ông Xuân kể.

Nhận được thông tin này, tôi và anh Trà đều rất lo lắng. Tuy nhiên sau đó nghe tin Bác Hồ sẽ xuất hiện trước toàn dân trong ngày Quốc khánh 2/9 nên ai cũng thở phào. Gần một ngày sống trong thấp thỏm, đến ngày 30/8, chúng tôi được lệnh vào nhà sàn vì “sức khỏe Bác tốt hơn”. “Ngày đầu tiên, cả hai tác nghiệp nhưng không được vào sát giường của Bác nên chỉ quay ở vòng ngoài”, ông Xuân hồi tưởng.

Ông Xuân bên những tài liệu hình ảnh về Bác Hồ.

Đến sáng ngày 1/9/1969, nhiệm vụ vẫn được thực hiện nghiêm túc, ai cũng nghĩ Bác sẽ khỏe hơn. Một chiếc ghế đặc biệt cũng đã được chuẩn bị cho Bác trong ngày 2/9.

Thế nhưng, đến 9 giờ 47 phút ngày 2/9, Bác đã trút hơi thở cuối cùng. “Đến lúc này, tui và anh Trà mới nhận được lệnh từ đồng chí Vũ Kỳ rằng Bác đã ra đi, các đồng chí nhanh chóng vào ghi lại những hình ảnh cuối cùng về Bác,” ông Xuân kể lại.

“Lúc đó ai cũng khóc, tôi cũng khóc. Nhưng vì nhiệm vụ nên tôi cố gắng nén đau thương trong tiềm thức để ghi lại hình ảnh thiêng liêng này. Dù đã cố gắng không khóc nhưng nước mắt cứ giàn giụa, che mờ cả máy quay phim. Tôi sử dụng 2 chiếc máy quay liên tục, cứ hết phim máy này lại chuyển sang máy kia,” ông Xuân nhớ lại giây phút đau thương bên Bác.

Cho đến trưa, khi xe cứu thương chở thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh về Viện Quân y 108, ông Xuân lại được phân công ghi lại hình ảnh các chuyên gia Liên Xô tìm cách bảo vệ thi hài. Sau khi quay xong gần 5.000 mét phim nhựa lịch sử về những giây phút cuối cùng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông giao toàn bộ hình ảnh cho Xưởng phim quân đội để quản lý và bảo mật.

Tấm thẻ nhà báo ông được nhà nước cấp để hoạt động quay phim, được ông gìn giữ tới nay.

Đến tận năm 1989 ông Nguyễn Thanh Xuân và đồng nghiệp cũng không hề được xem lại những thước phim do chính mình quay lúc đó nữa, lắm lúc ông chỉ sợ chất lượng của những thước phim không đạt được như ý muốn. Tuy nhiên, vì mục đích ban đầu là quay phim “tư liệu” nên toàn bộ phim quay trong những ngày cuối cùng của Bác và trong lễ tang đều được thu lại, giữ kín.

Năm 1989, nhân kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh bộ phim “Những giây phút cuối đời Bác Hồ” do đạo diễn Phạm Quốc Vinh, xưởng phim Quân đội thực hiện, dựa trên những thước phim mà chúng tôi đã quay. Hôm công chiếu, tôi cũng được Trung ương và xưởng phim mời ra Hà Nội để xem”, ông Xuân nói.

Trong căn nhà nhỏ của mình, ông Nguyễn Thanh Xuân dành một góc nhỏ rất trang trọng ở phòng khách đặt ban thờ Bác. Mỗi dịp nhân ngày lễ, tết đều bày biện hương hoa dâng lễ kính người.

Ông cho rằng, may mắn lớn nhất của đời người là ông được sinh ra ở trên chính quê hương của Bác và trong sự nghiệp làm phim của mình, điều mà ông hãnh diện là được bấm những thước phim về Bác Hồ từ lúc Người còn sống đến lúc Người trút hơi thở cuối cùng.

Xuân Vũ

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Bài viết liên quan